“Okulda ne oldu?” diye sorduğunuzda çocuğunuz omuz silkip oyuncaklarına dönüyor olabilir. Bu, onun sizinle paylaşmak istemediği anlamına gelmez. Çocuklar yaşadıklarını çoğu zaman kelimelerle değil, oyunla anlatır.
Oyun, çocuğun dilidir
Yetişkinler bir sorunla karşılaştığında onu konuşarak anlamaya çalışır. Küçük çocukların ise duygularını adlandıracak ve olayları anlatacak kelime dağarcığı henüz tam gelişmemiştir. Oyun terapisinin önemli isimlerinden Garry Landreth’in ifadesiyle, oyuncaklar çocuğun kelimeleri, oyun ise onun dilidir.
Bir çocuk bebeğini sürekli cezalandırıyorsa, arabaları defalarca çarpıştırıyorsa ya da hep aynı sahneyi tekrar tekrar oynuyorsa, aslında bize bir şey anlatıyor olabilir.
Oyun terapisi nasıl işler?
Çocuk merkezli oyun terapisinde çocuk, özenle seçilmiş oyuncaklarla donatılmış bir oyun odasında, kendini güvende hissettiği bir ortamda serbestçe oynar. Terapist oyunu yönlendirmez; çocuğa eşlik eder, onun duygularını fark eder ve bunları ona yansıtır.
Bu süreçte çocuk:
- Duygularını tanımayı ve ifade etmeyi öğrenir,
- Zorlayıcı deneyimlerini kendi hızında işleme fırsatı bulur,
- Kendine olan güvenini geliştirir,
- Sorun çözme ve öz-denetim becerilerini güçlendirir.
Hangi durumlarda faydalı olabilir?
Oyun terapisi genellikle 3–10 yaş arası çocuklarla uygulanır ve şu durumlarda destekleyici olabilir:
- Öfke nöbetleri ya da yoğun duygusal tepkiler,
- Kaygı, korkular ve ayrılık güçlüğü,
- Okula uyum sorunları,
- Kardeş doğumu, taşınma, boşanma ya da kayıp gibi yaşam değişiklikleri,
- İçe kapanma ya da sosyal ilişkilerde zorlanma.
Ebeveynlerin rolü
Oyun terapisinde ebeveynler sürecin dışında değil, tam merkezindedir. Düzenli ebeveyn görüşmelerinde çocuğunuzun süreçteki gelişimini paylaşır, evde neler yapabileceğinizi birlikte konuşuruz. Filial terapide ise ebeveynler, oyun terapisi becerilerini öğrenerek çocuklarıyla özel oyun zamanları kurar ve ilişkiyi doğrudan güçlendirir.
Sabırlı olmak
Oyun terapisi hızlı bir çözüm değil, çocuğun kendi iç dünyasında yol aldığı bir süreçtir. Bazen ilk seanslarda “sadece oyun oynuyor” gibi görünebilir; ama tam da o oyunun içinde, çocuk kendini anlatmaya başlar.
Çocuğunuzun dünyasını birlikte anlamak isterseniz, ilk görüşmede tanışabiliriz.
Psikolog Melis Erdoğan